Quy Chuẩn Thiết Kế Nền Móng Và Hệ Thống Hút Âm Sàn Cho Buồng Sơn Gara

Quy chuẩn thiết kế nền móng và hệ thống hút âm sàn cho buồng sơn gara ô tô đòi hỏi hố móng có kích thước tiêu chuẩn 7,0 – 7,5m x 4,0m,  độ sâu từ 300 – 400mm, kết cấu bê tông cốt thép đạt tối thiểu Mác 300 (B25) có chống thấm ngược đa lớp. Hệ thống hút âm sàn giữ vai trò tuần hoàn và dập bụi sơn xuống đáy thông qua sàn vỉ sắt grating, màng lọc sợi thủy tinh hoặc màng nước dập bụi, duy trì vận tốc gió đối lưu từ 0,25 – 0,35m/s theo quy chuẩn QCVN 13:2018/BXD.

Nhiều xưởng đồng sơn gặp phải tình trạng buồng sơn lắp đặt bị lệch khớp gờ, sàn nứt vỡ khi xe tải trọng lớn đi vào, hoặc hơi ẩm ngấm ngược từ mạch nước ngầm làm ố mốc lớp sơn bóng. Bản chất các sự cố này đều bắt nguồn từ việc thi công nền móng sai lệch hoặc thiết kế kênh gom khí hút ngầm không đạt chuẩn khí động học. Dưới đây là bộ quy chuẩn kỹ thuật toàn diện từ nền tảng xây dựng đến công nghệ đối lưu gió ngầm do Thiết Bị TMTC biên soạn.

Vì sao móng và hệ thống hút âm sàn buồng sơn cần tuân thủ quy chuẩn tuyệt đối?

Nền móng đạt chuẩn là kết cấu chịu lực cho xe tải trọng lớn di chuyển liên tục, đồng thời ngăn hơi ẩm ngầm xâm nhập và tạo khoang gom khí đối lưu cưỡng bức triệt tiêu bụi tàn sơn lơ lửng.

Đảm bảo khả năng chịu tải trọng động của mọi dòng xe

Không gian buồng sơn tiếp nhận lưu lượng lớn các dòng xe tải trọng từ 2 đến 3,5 tấn (Sedan, SUV cỡ lớn, xe bán tải) di chuyển ra vào liên tục qua các tấm vỉ sắt (grating). Nền móng phải chịu được cả tải trọng tĩnh của buồng sơn lẫn tải trọng động rung lắc khi xe phanh hoặc đánh lái trên sàn.

Tối ưu hóa nguyên lý dòng khí đối lưu đứng

“Hút âm sàn” trong buồng sơn thực chất là kỹ thuật hút khí cưỡng bức tuần hoàn xuống đáy sàn, không phải hệ thống cách âm. Luồng khí sạch từ trần buồng sơn được quạt hút gom thẳng xuống hệ thống ngầm, ép hạt bụi sơn thừa (overspray) và hơi dung môi hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) chìm xuống lớp lọc mà không tạo ra các luồng khí quẩn quanh vỏ xe.

Ngăn ngừa triệt để nguy cơ thấm ẩm từ mạch nước ngầm

Hố móng nằm sâu dưới cốt nền xưởng. Nếu không có giải pháp chống thấm triệt để, độ ẩm từ lòng đất bốc ngược lên buồng sấy ở dải nhiệt độ 60 độ C – 80 độ C sẽ gây biến tính lớp sơn bóng, gây rỗ khí và làm oxy hóa khung kim loại đáy phòng sơn.

Quy chuẩn kích thước hố móng buồng sơn ô tô tiêu chuẩn

 Hố móng tiêu chuẩn xe 4–7 chỗ có kích thước lòng 7.000 – 7.100mm x 4.000 – 4.100mm, độ sâu hoàn thiện từ 300 – 400mm, gờ giật cấp đặt sàn hạ âm 30 – 40mm trùng khớp cao độ xưởng.

Kích thước lòng hố móng tổng thể (Dài x Rộng x Sâu)

• Chiều dài lọt lòng: 7.000mm – 7.100mm (hoặc 7.500mm với phòng sơn cỡ lớn).
• Chiều rộng lọt lòng: 4.000mm – 4.100mm.
• Độ sâu hố móng: Tiêu chuẩn từ 300mm– 400mm đối với hệ thống dùng quạt hút đặt bên ngoài xưởng, đủ thể tích lắp đặt khung đỡ vỉ grating và các lớp vật liệu lọc bụi. Trường hợp quạt hút đặt ngầm, chiều sâu khoang kỹ thuật cần đào sâu từ 1.200 mm– 1.500mm.

Thiết kế rãnh bánh xe chịu lực và rãnh hút khí trung tâm

Có 2 cấu hình bố trí bề mặt hút đáy:

• Sàn 2 rãnh hút bánh xe (Semi-Grating): Thiết kế 2 dải rãnh chạy dọc theo vết bánh xe (mỗi dải rộng 750 – 900mm. Phần bụng xe và dải tường hai bên được đổ bê tông phẳng, tối ưu chi phí mua vỉ sắt và bông lọc định kỳ.
• Toàn sàn hút : Toàn bộ diện tích mặt sàn được phủ kín bằng các tấm vỉ sàn grating mạ kẽm. Phương án này giải phóng khí động học tốt nhất, không có góc chết gom bụi nhưng đòi hỏi lượng vật tư lọc nhiều hơn.

Quy cách giật cấp gờ đặt tấm sàn Grating

Mép quanh hố móng và thành rãnh phải được đổ giật cấp hạ bậc:

• Chiều sâu gờ hạ cấp tương thích với chiều dày tấm vỉ sàn grating (dao động từ 30mm– 40mm) để vỉ sắt sau khi đặt vào nằm phẳng tuyệt đối với cốt nền gara (+0.00).
• Bề rộng bậc gờ bê tông đỡ vỉ tối thiểu đạt 40mm – 50mm, viền thép góc V40 hoặc V50 để chống nứt vỡ mép gờ bê tông khi chịu tải bánh xe.

Cấu tạo và tiêu chuẩn kỹ thuật của hệ thống hút dập bụi âm sàn

Hệ thống hút dập bụi âm sàn được phân làm hai loại công nghệ cốt lõi: hút khô dùng bông lọc thủy tinh và hút màng nước dập bụi tuần hoàn, kết hợp độ dốc đáy 1% – 2% dẫn về kênh gom gió.

Phân loại 2 công nghệ hút dập bụi đáy sàn gara

Hệ thống hút khô âm sàn (Dùng lọc bông sợi thủy tinh)

• Cấu tạo: Sử dụng các tấm vỉ sàn chịu lực mạ kẽm (Grating) bên trên. Ngay bên dưới là hệ khung đỡ bằng thép chữ V hoặc lưới mắt cáo giữ các tấm bông lọc sợi thủy tinh (Floor Filter/Paint Arrestor).
• Cơ chế: Quạt hút ly tâm công suất lớn (4kW– 7,5kW) kéo dòng khí xuống đáy. Lớp bông thủy tinh giữ lại các hạt cặn sơn khô và hạt sơn bám dính để bảo vệ cánh quạt khỏi hiện tượng bám dính mất cân bằng động.
• Ứng dụng: Phù hợp với hầu hết các trạm dịch vụ ô tô du lịch nhờ kết cấu gọn gàng và dễ dàng thay thế vật tư lọc.

2. Hệ thống hút màng nước âm sàn (Dùng cho buồng sơn công nghiệp)

• Cấu tạo: Phía dưới sàn vỉ sắt là bể lắng chứa nước có bố trí máng tràn tạo vách màng nước chảy tuần hoàn liên tục.
• Cơ chế: Luồng khí chứa sương bụi sơn khi bị hút xuống đáy sẽ va đập vào màng nước đang chảy, bụi sơn bị dập tắt và kết dính lại dưới dạng bùn sơn lắng xuống đáy bể, không khí sạch theo ống thoát đi ra ngoài.
• Ứng dụng: Phù hợp cho buồng sơn xe tải, buồng sơn chi tiết cơ khí hoặc các gara có tần suất phun sơn liên tục cả ngày, giúp tiết kiệm chi phí mua bông lọc.

Thiết kế độ dốc đáy hố và kênh gom gió ra bộ quạt hút

• Độ dốc thoát sàn (i = 1% – 2%): Đáy móng phải được đánh dốc nghiêng dần về phía cửa thu khí hoặc rốn gom nước thải. Thiết kế này triệt tiêu tình trạng quẩn khí cục bộ và giúp xịt rửa, gom bụi sơn định kỳ dễ dàng.
• Tiết diện kênh gom khí: Kênh ngầm nối từ buồng sơn sang buồng quạt hút phải đạt tiết diện tối thiểu 800 x 800mm (hoặc 1.000 x  1.000mm với phòng lớn). Việc thu hẹp tiết diện đột ngột sẽ sinh lực cản tĩnh làm tụt lưu lượng hút của hệ thống (>24.000m3/h).

Tiêu chuẩn kết cấu xây dựng và vật liệu thi công móng buồng sơn

Kết cấu nền móng buồng sơn bắt buộc sử dụng bê tông cốt thép Mác 300 (B25) dày 150 – 200mm, thép lưới D10/D12 a150, chống thấm ngược bằng bạt HDPE/Sika và phủ bề mặt bằng sơn Epoxy chuyên dụng.

Mác bê tông và cốt thép chịu lực nền móng

• Cấp độ bền bê tông: Đáy và vách hố móng phải sử dụng bê tông cốt thép tối thiểu B25 (Mác 300) để đảm bảo khả năng chịu lực nén động khi xe ra vào.
• Độ dày kết cấu: Chiều dày bản đáy bê tông hố móng từ 150mm – 200mm.
• Quy cách cốt thép: Sử dụng thép thanh D10 hoặc D12 đan lưới 1 lớp ô cờ a150x 50mm, kê con kê bê tông cao 30mm để bảo vệ cốt thép khỏi bị oxy hóa.

Giải pháp chống thấm ngược và xử lý mạch ngừng

1. Lớp lót chống thấm ngoài: Trải bạt địa kỹ thuật hoặc màng chống thấm HDPE dày 0,5mm trước khi đổ bê tông lót đáy hố móng để ngăn chặn triệt để nước ngầm thẩm thấu.
2. Xử lý mạch ngừng: Do thi công đáy trước vách sau, vị trí tiếp giáp giữa đáy và tường hố móng phải được chèn băng cản nước PVC (Waterstop) hoặc sợi thanh trương nở để chống thấm mao dẫn.
3. Phụ gia bề mặt: Quét 2 lớp chống thấm gốc xi măng polymer hai thành phần (như Sika Top Seal 107) toàn bộ lòng hố móng.

Yêu cầu xử lý bề mặt lòng hố: Sơn phủ Epoxy

Lòng hố móng sau khi hoàn thiện cần được xoa phẳng và phủ 2 lớp sơn Epoxy kháng hóa chất. Lớp phủ này trơ hóa bề mặt trước dung môi pha sơn (thinner, xăng thơm), chống bám dính tàn sơn thừa và không tạo bụi xi măng ảnh hưởng đến luồng khí tuần hoàn.

 Quy chuẩn an toàn thông gió và phòng chống cháy nổ bắt buộc

Tuân thủ tiêu chuẩn QCVN 13:2018/BXD, vận tốc gió đối lưu bề mặt phải đạt 0,25– 0,35 m/s, toàn bộ động cơ quạt và đèn chiếu sáng ngầm phải đạt chuẩn chống cháy nổ (Explosion-proof).

Tốc độ gió đối lưu trong buồng sơn

Theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về gara ô tô (QCVN 13:2018/BXD), vận tốc dòng khí đi từ trần xuống sàn ở chế độ không tải phải đạt ngưỡng chuẩn từ 0,25m/s đến 0,35 m/s:

• Nếu tốc độ gió < 0,25m/s: Tàn sơn lơ lửng không được kéo xuống sàn kịp thời, gây hiện tượng bám bụi sơn lên thân xe.
• Nếu tốc độ gió > 0,40 m/s: Gió quá mạnh làm bề mặt sơn se mặt giả tạo, nhốt chân dung môi gây sần da cam.

Tiêu chuẩn an toàn thiết bị phòng nổ

Môi trường hơi dung môi sơn thuộc nhóm nguy cơ cháy nổ cao cấp độ 1:

• Toàn bộ mô tơ quạt hút ngầm hoặc quạt đặt tại hầm kỹ thuật phải là dòng động cơ chống nổ chuyên dụng với hộp đấu nối kín khít.
• Hệ thống đèn chiếu sáng bên trong khoang sơn và gần rãnh hút âm sàn phải đạt cấp bảo vệ tối thiểu IP65 cùng kết cấu chống phát tia lửa điện.

Hệ thống xử lý khí thải đầu ra

Khí thải chứa VOCs sau khi đi qua hệ thống lọc âm sàn (bông thủy tinh hoặc màng nước) phải được dẫn qua tháp hấp phụ than hoạt tính trước khi xả ra môi trường bên ngoài gara nhằm khử triệt để mùi sơn theo quy định bảo vệ môi trường công nghiệp.

So sánh: Phòng sơn móng âm sàn vs. Phòng sơn đế nổi khung thép

Móng âm sàn là giải pháp chuẩn mực cho gara vận hành lâu dài, mặt sàn phẳng tiện lợi cho xe gầm thấp, trong khi đế nổi kim loại tối ưu hơn cho mặt bằng thuê ngắn hạn không được phép can thiệp kết cấu nền.

 Quy trình 5 bước thi công và nghiệm thu móng buồng sơn gara

1. Bước 1: Định vị tim trục móng theo bản vẽ nhà cung cấp
   Xác định hành lang kỹ thuật, tim móng và cốt $\pm0.00$ của mặt sàn gara. Khoảng cách mép móng đến tường xưởng tối thiểu đạt 1.000mm để bảo dưỡng lò đốt và cụm quạt hút.
2. Bước 2: Đào hố móng, đầm chặt nền và đổ bê tông lót
   Đào sâu 400 – 500mm (tính cả lớp lót), đầm cóc kỹ để nền không bị biến dạng lún. Rải bạt chống thấm ngược và đổ lớp bê tông lót Mác 100 dày 50 – 100mm.
3. Bước 3: Gia công cốt thép móng và đặt ống chờ kỹ thuật
   Gia công thép lưới D10/D12 a150. Đặt sẵn ống nhựa PVC chịu lực xuyên vách để chờ luồn cáp điện động lực mô tơ quạt hút ngầm và dây tín hiệu cảm biến trước khi đổ bê tông.
4. Bước 4: Đổ bê tông vách – đáy hố và tạo gờ giật cấp đặt vỉ sắt
   Sử dụng bê tông thương phẩm Mác 300 (B25) đổ đồng thời hoặc có đặt băng cản nước Waterstop ở chân vách. Cán đáy dốc 1% – 2% về phía kênh gió. Đóng nẹp định hình chuẩn gờ giật cấp 40 x 40mm viền thép V.
5. Bước 5: Xử lý chống thấm, sơn Epoxy và nghiệm thu cốt cao độ
   Sau khi bê tông ninh kết, tiến hành quét phụ gia chống thấm và sơn phủ 2 lớp sơn Epoxy chịu dung môi. Dùng máy thủy bình kiểm tra cao độ toàn bộ hệ gờ chịu lực vỉ sàn; sai số cao độ cho phép không vượt quá 2mm

Những sai lầm nghiêm trọng khi thi công móng buồng sơn

Cần tránh 3 lỗi phổ biến: đổ gờ mấp mô gây vênh vỉ sàn, quên đặt ống chờ xuyên vách và đào góc thoát gió vuông góc làm giảm hiệu suất hút.

• Sai lệch cao độ gờ đỡ khiến vỉ sàn grating bị bập bênh: Khi bề mặt gờ không phẳng, bánh xe lăn qua sẽ làm sàn kim loại va đập mạnh vào bê tông gây rung giật và nứt mép hố. Phải dùng vữa tự san phẳng cường độ cao để tạo phẳng lại trước khi đặt sàn.

• Quên đi ống chờ kỹ thuật ngầm: Việc đục phá vách bê tông đã đông kết để luồn dây điện vừa tốn chi phí, vừa phá vỡ cấu trúc màng chống thấm nước ngầm của hố móng.

• Kênh dẫn gió làm góc bẻ vuông thành sắc cạnh: Đường chuyển hướng gió vào buồng quạt nếu làm góc vuông $90^\circ$ sẽ tạo dòng quẩn và tăng trở lực tĩnh, làm tụt 25% – 30% lưu lượng hút. Cần bo vát góc lượn 45 độ hoặc uốn cong lòng máng gom khí.

KẾT LUẬN

Nền móng và hệ thống hút âm sàn là kết cấu hạ tầng quan trọng quyết định độ vững chắc, tính an toàn thông gió và chất lượng bề mặt sơn của xưởng dịch vụ. Việc áp dụng đúng kích thước hố móng (7,0 – 7,5m x 4,0m), bê tông chịu lực Mác 300 kết hợp công nghệ dập bụi sàn chuẩn quy chuẩn QCVN 13:2018/BXD sẽ tối ưu hóa suất đầu tư lâu dài cho gara.

Chủ đầu tư gara nên thống nhất thông số buồng sơn với đơn vị cung ứng thiết bị trước khi tiến hành đào đất thi công nền.

Bạn đang chuẩn bị xây dựng xưởng dịch vụ hoặc cần bản vẽ móng chi tiết theo từng dòng phòng sơn? Liên hệ ngay Bộ phận Kỹ thuật Thiết Bị TMTC qua Hotline/Zalo: 0976.647.007 để nhận trọn bộ Bản vẽ móng buồng sơn (AutoCAD/PDF) và tư vấn khảo sát mặt bằng miễn phí!

Câu hỏi FAQ thường gặp